'-다면 · -았/었더라면' - Giả định tưởng tượng và tiếc nuối không sửa được
복권에 당첨된다면 뭘 하고 싶어요? - chuyện bạn tưởng tượng cho vui. 그때 공부를 열심히 했더라면 결과가 달랐을 거예요. - chuyện đã qua và không đổi lại được. Tiếng Hàn tách hai tầng giả định này bằng hai cái đuôi khác nhau, và vế sau của mỗi bên cũng đi theo một kiểu riêng.
Tiếng Việt đổi từ, tiếng Hàn đổi đuôi. Chuyện có thể xảy ra thật thì bạn nói nếu; chuyện xa thực tế hơn thì thêm nếu như hay giả sử; chuyện đã lỡ rồi thì giá mà. Tiếng Hàn giữ nguyên câu, chỉ thay cái đuôi ở cuối vế trước: -(으)면, -다면, -았/었더라면.
Hình của -다면 lấy từ câu gián tiếp. Động từ hiện tại lấy -ㄴ/는다면, tính từ lấy -다면, danh từ lấy -(이)라면. Bạn đã quen bộ này ở -다고 하다, nên chỉ việc đổi 고 thành 면.
-았/었더라면 nói về chuyện không sửa được nữa. Vì chuyện đó không có thật, vế sau cũng phải mang dạng giả định - -았/었을 거예요, -았/었을 텐데. Tiếng Việt cũng vậy: sau giá mà là thì đã ~ rồi, không phải sẽ. Ngoài tiếc nuối, đuôi này còn dùng khi thấy nhẹ nhõm vì chuyện đã không xảy ra.
| Cấu trúc | Sắc thái | Kết hợp · Hạn chế | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| -ㄴ/는다면 | điều kiện tưởng tượng | động từ ở hiện tại · quá khứ thì thành -았/었다면 | 다시 태어난다면 새가 되고 싶어요 |
| -다면 | điều kiện tưởng tượng | tính từ, kể cả 있다 và 없다 | 시간이 있다면 여행을 가고 싶어요 |
| danh từ + (이)라면 | điều kiện tưởng tượng | danh từ + 이다 · có batchim thì 이라면, không có thì 라면 | 제가 사장이라면 그렇게 안 할 거예요 |
| -았/었더라면 | giả định ngược lại quá khứ - tiếc nuối hoặc nhẹ nhõm | gắn được với động từ, tính từ và danh từ + 이다 (학생이었더라면) · vế sau phải là dạng giả định | 우산을 가져갔더라면 안 젖었을 텐데 |
하루가 48시간이라면 좋겠어요. Nếu một ngày có 48 tiếng thì tốt biết mấy. - chuyện không có thật, nên danh từ đi với -(이)라면.
미리 예약했더라면 자리가 있었을 거예요. Giá mà mình đặt trước thì đã còn chỗ rồi. - -았/었더라면 đi với -았/었을 거예요, đủ một cặp.
그 말을 안 들었더라면 큰 실수를 했을 텐데, 정말 고마워요. Nếu hồi đó tôi không nghe lời bạn thì đã sai lầm lớn rồi, thật sự cảm ơn bạn. - vẫn cặp đuôi ấy, nhưng lần này là nhẹ nhõm chứ không phải tiếc nuối.
1. 외국어를 하나 더 배운__________ 어떤 언어를 배우고 싶어요?
2. 조금만 더 서둘렀__________ 기차를 탔을 텐데요.
3. 제가 선생님__________ 숙제를 조금만 낼 거예요.
Xem đáp án
1. 다면 (배운다면 - chuyện tưởng tượng) 2. 더라면 (vế sau đã có 탔을 텐데요) 3. 이라면 (선생님 có batchim ㅁ)
Câu 2 là chỗ dễ nhầm nhất. Hãy nhìn vế sau trước: thấy dạng giả định ở đó thì vế trước là -았/었더라면.