Ngữ pháp TOPIK II · Ch.4 Thời gian, kinh nghiệm và hồi tưởng 01

Ngữ pháp TOPIK II · Ch.4 Thời gian, kinh nghiệm và hồi tưởng 01

'-고 나서' · '-고 나면' - Sau khi làm xong hẳn

숙제를 하고 나서 놀았어요. Làm xong bài tập rồi tôi mới đi chơi. 이 약을 먹고 나면 졸릴 거예요. Uống thuốc này xong là bạn sẽ buồn ngủ. Bạn đã biết -고 để nối hai việc theo thứ tự. Thêm 나다 vào, câu nói thêm được một ý mà -고 để trống: việc trước đã làm xong hẳn.

Điểm cốt lõi -고 나서 = sau khi làm xong ~ : việc trước kết thúc hẳn rồi việc sau mới diễn ra. -고 나면 = xong ~ thì : vế sau nhìn về phía trước - một việc sắp tới, hoặc một kết quả lần nào cũng đúng như vậy. Cả hai chỉ gắn với động từ, và động từ đứng trước không mang -았/었-.

Cách dùng

Tiếng Việt đã có sẵn chữ xong. Ăn xong rồi tôi mới đánh răng - chữ xong đứng sau động từ để báo việc đã kết thúc. 나다 trong -고 나다 cũng mang nghĩa kết thúc, chỉ khác là nó dính vào đuôi: 밥을 먹고 나서 이를 닦아요. Vậy nên vế trước không chỉ đứng trước về thứ tự - nó đã xong hẳn.

-고 나면 là xong cộng thêm điều kiện. Phần -(으)면 quen thuộc nằm ngay trong đó, nên vế sau nhìn về phía trước: một việc sắp xảy ra, hoặc một kết quả lần nào cũng vậy - 운동하고 나면 기분이 좋아져요. Kiểu câu hễ ... xong là ... của tiếng Việt rất gần với chỗ này.

Điểm khác nằm ở vế sau. Sau -고 나서 thường là việc đã thật sự diễn ra; sau -고 나면 thường là việc chưa tới. Hai vùng này có chỗ chồng lên nhau: khi muốn nhấn thứ tự, -고 나서 vẫn dẫn được một việc sắp tới - 영화를 보고 나서 저녁 먹을까요?

Nhìn nhanh

Cấu trúc	Vế sau	Hạn chế	Ví dụ
-고 나서	việc tiếp theo, theo thứ tự	chỉ động từ · không gắn -았/었- vào vế trước	회의가 끝나고 나서 점심을 먹었어요
-고 나면	một việc sắp tới	chỉ động từ · thì của cả câu do động từ cuối quyết định	이 책을 읽고 나면 생각이 달라질 거예요
-고 나면 (nghĩa chung)	kết quả lần nào cũng vậy	chỉ động từ · vế sau thường ở dạng hiện tại	샤워하고 나면 개운해요

Gắn vào	Được không	Cách xử lý và ví dụ
Động từ	được	씻고 나서 · 자고 나면
Tính từ	không	đổi sang động từ bằng -아/어지다: 추워지고 나면
Danh từ + 이다	không	mượn động từ 하다: 청소하고 나면, 준비하고 나면
Quá khứ -았/었-	không đặt trước 나서/나면	먹었고 나서 ✗ → 먹고 나서 · thì nằm ở động từ cuối câu

BA CÁCH NÓI THỨ TỰ  -고 nối nhẹ, -고 나서 nhấn rằng việc trước đã xong hẳn, -(으)ㄴ 후에 nghe trang trọng hơn. Nghĩa của ba cái chồng lên nhau nhiều - khác nhau chủ yếu ở sức nặng, nên nhiều câu thay cái này bằng cái kia vẫn tự nhiên.

Ví dụ

손을 씻고 나서 요리를 시작하세요. Rửa tay xong rồi hãy bắt đầu nấu ăn. - việc rửa tay phải kết thúc trước đã.

영화를 보고 나서 같이 저녁 먹을까요? Xem phim xong mình đi ăn tối cùng nhau nhé? - hẹn nhau theo thứ tự, và vế sau là việc chưa tới.

푹 자고 나면 괜찮아질 거예요. Ngủ một giấc thật sâu là bạn sẽ ổn thôi. - 푹 nghĩa là ngủ sâu, ngủ đẫy giấc; sau 나면 là một việc sắp tới.

Lỗi thường gặp

❌ 시험이 끝났고 나서 여행을 갔어요. → ⭕ 시험이 끝나고 나서 여행을 갔어요. Động từ đứng trước 나서 để nguyên dạng. Thì của cả câu do động từ cuối 갔어요 gánh, đúng nguyên tắc bạn đã gặp ở chuỗi -고. Tiếng Việt vốn không chia động từ nên điểm này không lạ với bạn; cái bẫy nằm ở chỗ bạn muốn đánh dấu rằng kỳ thi đã kết thúc thật rồi, mà tiếng Hàn lại để dấu ấy cho động từ cuối câu.

❌ 날씨가 춥고 나면 감기에 걸려요. → ⭕ 날씨가 추워지고 나면 감기에 걸려요. -고 나다 nói về việc làm xong một hành động, mà lạnh thì không phải thứ mình làm cho xong. Thêm -아/어지다 để có động từ 추워지다 (trở nên lạnh) là câu nối được ngay.

Kiểm tra nhanh

Điền -고 나서 hoặc -고 나면 vào chỗ trống.

1. 일을 다 끝내__________ 친구에게 연락했어요.
2. 이 노래를 듣__________ 기분이 좋아질 거예요.
3. 청소를 하__________ 창문을 열어 환기했어요.

Xem đáp án

1. 고 나서 (việc đã xảy ra rồi, kể theo thứ tự)   2. 고 나면 (vế sau là việc sắp tới)   3. 고 나서 (hai việc đều đã làm xong, nối theo thứ tự)

Cứ hỏi vế sau đã xảy ra hay chưa: đã rồi thì 나서, còn chưa tới hoặc lần nào cũng thế thì 나면. Khi muốn nhấn thứ tự thì 나서 vẫn dẫn được một việc chưa tới.

💡 Mẹo học - Hãy nối một ngày của bạn lại bằng -고 나서. 일어나고 나서 물을 마시고, 씻고 나서 아침을 먹어요. (= Ngủ dậy xong tôi uống nước, rửa mặt xong thì ăn sáng.) Phần kể về một ngày của mình trong bài thi nói chạy đúng trên chuỗi này - tối nay đọc to một lượt, sáng mai vừa làm vừa kể lại.